De Warande is een Autonoom Provinciebedrijf van de provincie Antwerpen, ze geniet steun van de Stad Turnhout, en wordt betoelaagd door de Vlaamse Gemeenschap.
Naar een billijke taakverdeling tussen de drie betrokken overheden
Zoals het Warandemodel inhoudelijk sterktes bundelt, is het tijd om ook in het beleid van het huis een krachtiger samenwerking tussen de drie betrokken overheidspartners waar te maken. Als de stad Turnhout, de provincie Antwerpen en de Vlaamse Gemeenschap de handen in mekaar slaan om de unieke situatie van de Warande te consolideren in een uniek samenwerkingsmodel, dan kan de taakverdeling er als volgt uitzien:
Rol van de stad Turnhout: de lokale verankering bewaken
Jarenlang investeerde de stad Turnhout uitzonderlijk zwaar in cultuur, en dan nog hoofdzakelijk in de Warande: met € 160 per jaar per inwoner: op Brugge na het grootste budget. Die inspanning loont, want van alle centrumsteden scoort Turnhout het hoogst op de tevredenheid over het cultuuraanbod: 91,3%.
De doorgedreven samenwerking met lokale partners en de actieve participatie van de gemeenschap in alle facetten van de werking zijn de voornaamste kwaliteiten. Die betrokkenheid van lokale spelers moet bewaakt blijven. De taak van de stad in de voorgestelde rolverdeling is: in navolging van het decreet op het lokaal cultuurbeleid wordt het inhoudelijke beleid van de Warande aangestuurd en begeesterd door de werking van de programma-vzw Aktuwa. De stad garandeert ook een substantiële dotatie voor de werking van deze vzw.
Via een formule van erfpacht draagt de stad de infrastructuur van de Warande over aan de provincie Antwerpen
De stad waakt erover dat de Warande stevig ingebed zit in het stedelijke weefsel. Drie grote investeringen zijn daaraan gekoppeld: de bouw van een ondergrondse parking (in aanbouw), de uitbouw van een ondergrondse fuifzaal op de Warandesite (start in 2009) en de aanleg van een multifunctioneel plein rond de Warande.
Rol van de provincie Antwerpen: groeikansen geven
Van bij het begin van de werking tot op vandaag komt een belangrijk aandeel Warandebezoekers van buiten Turnhout: maar liefst 70%. Dat deze instroom onmogelijk blijvend kan gedragen worden door de stad Turnhout met haar 40.000 inwoners, spreekt voor zich.
De provincie vond de afgelopen jaren manieren om de Warande extra te ondersteunen voor deze regionale werking: zij investeerde in de bouw van bijkomende infrastructuur en het Warandep’ant. Nu het Warandep’ant op volle toeren draait, zijn er belangrijke redenen om structureel te investeren in de Warande.
In het hele kerntakendebat staat complementariteit van de verschillende beleidsniveaus centraal. Aangezien 70% van de Warandebezoekers van buiten Turnhout komt, is de inbreng van het bovenlokale bestuursniveau essentieel.
De provincie ziet voor zichzelf een belangrijke rol weggelegd in o.m. het stimuleren van een kwaliteitvolle vrijetijdsbeleving. Cultuur, sport en welzijn zijn prioriteiten in het provinciebeleid. Bovendien wil de provincie haar investeringen meer spreiden over de provincie: de arrondissementshoofdplaatsen Antwerpen, Mechelen en Turnhout vormen hierin een voorname schakel.
Met steun aan de Warande slaat de provincie Antwerpen deze drie vliegen in één klap. De gevraagde investeringen zijn: actualiseren van de infrastructuur, overname van de werkingskost, overname van het Warandepersoneel en een dotatie voor de inhoudelijke werking.
Door de overname van deze kosten neemt zij de belangrijke verantwoordelijkheid op zich de Warande verder uit te bouwen tot het centrale cultuurhuis voor de hele Kempen: zij versterkt de concentratie van artiesten en artistiek werk in deze regio en garandeert een kwalitatieve spreiding van haar opdracht buiten het arrondissement Antwerpen.
Rol van de Vlaamse Gemeenschap: een nieuwe verhouding
Met haar verworven positie tussen cultuurcentrum en kunstencentrum in bewijst de Warande dat regelgeving niet begrenzend hoeft te zijn. De Warande en haar partners genieten nationale en zelfs internationale uitstraling, door de exclusiviteit van hun projecten, door permanente vernieuwing in de inhouden en door een proactief management. Sturing en beleidsmatige begeleiding van de vernieuwing in het lokaal cultuurbeleid is voor een vooruitstrevende organisatie als de Warande cruciaal.
Eén van de verwezenlijkingen van het decreet op het lokaal cultuurbeleid is dat de Vlaamse Gemeenschap de verantwoordelijkheid over het inhoudelijk beleid van een cultuurcentrum volledig overdraagt aan zijn raad van bestuur, die paritair is samengesteld met de helft gemeenteraadsleden en de helft gebruikers. Van bij de start in 1972 kon de Warande hierdoor een sterk inhoudelijke werking uitbouwen in nauwe samenspraak met de lokale context. In de continue vernieuwing van inhouden en management is de steun en inbreng van de Vlaamse Gemeenschap wezenlijk:
• Aangezien volgens het decreet lokaal cultuurbeleid enkel een stad of gemeente de inrichtende macht van een cultuurcentrum kan zijn, is dit statuut decretaal -technisch onhoudbaar voor de Warande in de voorgestelde constructie. Een goede convenant moet bewaken dat de Warande kan blijven werken in de geest van een cultuurcentrum. Dat betekent ondermeer dat de stad minimale garanties biedt en een resultaatsverbintenis aangaat om het Warandemodel aan te houden en verder te verfijnen. (cfr art 76 decreet lokaal cultuurbeleid)
• Kunst gedijt het best in een stedelijke biotoop. Zoveel is duidelijk. Toch durven wij stellen dat de huidige verdeling van Vlaamse middelen voor de kunsten over de provincie erg uit balans is: slechts 2,5% van deze middelen gaat naar het arrondissement Turnhout, terwijl 24,9% van de inwoners van de provincie er wonen. Het kunstendecreet zorgt via de partnerorganisaties van de Warande voor een bescheiden compensatie, maar wij rekenen er toch op dat de Vlaamse Gemeenschap het huidige subsidieniveau op zijn minst handhaaft.
• Dinamo heeft ondanks 25 jaar uitstekend werk nog steeds geen decretale verankering en blijft dus een uiterst kwetsbare structuur die extra ondersteuning vanuit de Warande vergt. Het participatiedecreet biedt eindelijk vooruitzichten. Wij rekenen hier bovendien op steun van de Vlaamse Gemeenschap om de problematiek van de VDAB-contracten op te lossen.
Drie beleidsniveaus die mekaar ondersteunen en versterken met het Provinciebestuur van Antwerpen in een leidende rol. Alle drie essentieel. Een correct en verantwoord evenwicht in de inbreng van de drie beleidspartners is de inzet voor de toekomst: een balans die grotere helderheid moet brengen in de verantwoordelijkheden van de drie niveaus: kortom iedereen wint.
