Bibliotheek terug in de Warande

Turnhout heeft een nieuwe bibliotheek. Na bijna 10 jaar (of 3415 dagen) is de bib terug in de Warande. Het was het wachten waard want het gebouw is langs binnen en buiten prachtig gerenoveerd! Kom dus zeker een keertje langs om de ruimtes en de vele boeken te ontdekken. Sinds 22 maart vind je ook docAtlas (uitleen educatief materiaal) en het stadsarchief in de vernieuwde bibliotheek.

meer info op de website van bibliotheek Turnhout

openingsuren bibliotheek

  • maandag tot donderdag van 10 tot 20 uur
  • vrijdag en zaterdag van 10 tot 17 uur
  • zondag gesloten

 

Benieuwd naar de visie van architectenbureau WIT over deze verniewing?

Het communicatieteam van de bib interviewde architecten Brecht Verstraete en Jaron Vanooteghem van WIT Architecten en polste naar hun visie, het afgelegde parcours en de beoogde doelen.

Wat waren jullie insteken voor de vernieuwing en aanbouw van de bibliotheek?

De Warande was ooit de achtertuin van het kasteel van de hertogen van Brabant en werd eeuwen later de plek voor het modernistisch meesterwerk van Schoeters, Vanhout, Wauters en Schellekens, bezielers van de Turnhoutse school. De afgelopen jaren werd het cultureel centrum door menig architecten uitgebreid, opgetopt, uitgehold en doorboord. Hoe vernieuw je, laat staan bouw je hier als architect een nieuw deel aan vast? 

Met een gezonde portie appreciatie voor de originele architectuur van halfronde betonnen en bakstenen schelpen, ronde daklichten, zichtbaar beton en gevelsteen in het interieur als duidelijk vertrekpunt, hebben we ons aan deze evenwichtsoefening gewaagd: niet te stout, niet te afzijdig maar toch ook niet te ‘onzichtbaar’.

Het ‘cadeau' dat na het verwijderen van de oorspronkelijke asbesthoudende plafonds tevoorschijn kwam, was geen onderdeel van deze originele virtuositeit: de fijne ribbenstructuur tussen de hoofdbalken was destijds niet meer dan een economische oplossing om de al bij al grote overspanningen te realiseren. Na ons eerste bezoek konden we ons echter moeilijk voorstellen dat we ze straks overal terug zomaar zouden verstoppen achter verlaagde plafonds. Daarnaast vormde de lage tussenverdieping met leeszaal langs de oostzijde een verlegen uitnodiging om op verder te bouwen, deze keer meer uitgesproken dan voordien en met een ruimere vrije hoogte voor een groots venster naar het kasteel. Op die manier werken we aan een bibliotheek en stadsarchief met een eigen identiteit en herkenbaarheid binnen de Warande met zijn vele gezichten.

 

Wat is voor jullie absoluut cruciaal?

Eén van de eerste vragen waar je als architect onvermijdelijk mee geconfronteerd wordt wanneer je een nieuwe bib gaat bouwen, is de zoektocht naar de rol van de bibliotheek van morgen. Dezelfde kwestie geldt eveneens voor een stadsarchief. Met andere woorden welke toekomst heeft het ontsluiten en ontlenen van fysieke collecties in een tijdperk van steeds meer verregaande digitalisering? We sterken ons in het idee dat de maatschappelijke rol van deze plekken deze vraag al voor een groot deel ontmijnt. Een bib is meer dan een informatie- en kenniscentrum, het is tevens een ontmoetingsplaats voor uiteenlopende doelgroepen. Het is aan ons als architect om een boeiend ruimtelijk antwoord te blijven bieden op deze maatschappelijke vraag. Wij geloven dat de synergie tussen de programma’s bibliotheek, stadsarchief en cultureel centrum tot iets nog straffers kan leiden. Een plek als laagdrempelige en verbindende ontmoetingsruimte, maar tegelijkertijd polyvalent genoeg voor de toekomst. Het concept ‘stadsliving ’was hiemee geboren!

 

Zijn er en cours de route nog zaken uit jullie plannen ingrijpend gewijzigd?

Als we terugkijken naar het originele wedstrijdontwerp, is er uiteindelijk niet zo veel veranderd. Programmatorisch is er natuurlijk een beetje over-en-weer geschoven om het plaatje te doen kloppen. Zo, bleek het een hele puzzel om de verschillende collecties van de bib (fictie, non-fictie, jeugd, …) allemaal een logische plek te geven met voldoende ruimte voor hun groeiende aantal boeken. 

Er heeft zich uiteindelijk maar één grote wijziging voorgedaan, namelijk het schrappen van de eerder voorziene cinemazaal in de kelder. Achteraf gezien wellicht een verstandige keuze, gezien het de werf aanzienlijk heeft vereenvoudigd en veel organisatorische voordelen heeft opgeleverd. Het zaaltje is vervangen door een meer polyvalent inzetbare ruimte die door bibliotheek en stadsarchief in de toekomst als ‘stemmingmakerij ’gebruikt zal worden.

Tot slot hebben nog enkele kleine veranderingen zich voorgedaan op vlak van materialiteit. Zo werd er gekozen voor tapijt als alternatief voor een tegelvloer in de bib, en een gepolierde betonvloer in plaats van een epoxy gietvloer in het archief. Ook hebben we de hoofdkleur doorheen het gebouw en cours de route enkele malen gewijzigd, om uiteindelijk bij een set blauwtinten te landen : complementair aan de bruin-rode baksteen en niet toevallig dicht aanleunend bij de vloerafwerking van destijds in de oorspronkelijke leeszaal . Deze aanpassingen hebben ons toegelaten om onze ontwerpambities verder scherp te stellen. De sfeer van de bibliotheek als ‘stadsliving' heeft bijvoorbeeld baat bij de uiteindelijke vloerkeuze.

 

Welk doel hebben jullie voor ogen met de uitstraling van het gebouw ? 

De aanbouw vormt voorlopig het laatste hoofdstuk in het verhaal van de Warande waaraan de voorbije decennia door veel architecten werd verder geschreven. Wij hopen daarom dat onze appreciatie voor de originele architectuurtaal langs buiten opnieuw zal spreken en dat deze waardering door de Turnhoutenaren ook gedeeld zal worden, zo ook de bewuste keuze om oud en nieuw naadloos te verweven. Voor het interieur is ons doel gelijkaardig, maar zijn we nog een stap verder gegaan door deze kwaliteiten in de verf te zetten en hier bovenop een extra laag toe te voegen: de grote leeszaal met uitzicht op het kasteel, de impressionante gang van het archiefdepot die voor bezoekers door een binnenraam zichtbaar wordt, de intieme taxandriagang, het veelzijdige jeugdatelier, … het zijn één voor één unieke plekken geworden met blauw meubilair en tapijt als verbindende factor. 

Toen er zo’n 10 jaar geleden asbest werd ontdekt in de bibliotheek, dacht men nog dat de verhuis naar Sint-Victor even verderop maar voor een paar jaar zou zijn. Uiteindelijk werd er gekozen voor een grondige renovatie met aanbouw. Hopelijk kijkt men hier binnenkort, wanneer de nieuwe bibliotheek en stadsarchief hun deuren terug mogen openen, op terug met een voldaan gevoel dat het het wachten waard was. De stad Turnhout verdient opnieuw een bibliotheek om trots op te zijn, helemaal klaar voor de volgende 50 jaar!

Mmmm... cookies

We maken gebruik van cookies en vergelijkbare technieken om het gebruik van de website te analyseren, om het mogelijk te maken content van derden af te beelden, zoals video’s en voor andere toepassingen. Deze cookies worden ook geplaatst door derden. Door ‘akkoord’ te klikken, stem je hiermee in. Als je niet akkoord bent, kan je via de knop ‘instellingen aanpassen’ je voorkeuren opgeven. Meer informatie…

Wat zijn cookies?

Cookies zijn kleine bestanden die op je computer worden opgeslagen om je voorkeuren tijdens het surfen te onthouden. Cookies slaan nooit je naam, adres, leeftijd of andere persoonsgegevens op. Alleen je voorkeuren en interesses aan de hand van je surfgedrag worden opgeslagen.

Welke cookies gebruiken we?

1. Functionele cookies
Cookies zijn nodig om de website goed te laten functioneren. Zo wordt je winkelmandje onthouden tijdens de bestelling en kan je inloggen op de website.

2. Beperkte cookies
Maar cookies zijn ook nodig om de ervaring op de website te verrijken. Bijvoorbeeld media van derde partijen, zoals video's, gaan vaak gepaard met cookies. Ook houden we statistieken bij om de site doorlopend te verbeteren.

3. Alle cookies
Als laatste worden cookies ook gebruikt om informatie rond onze marketingactiviteiten, zoals nieuwsbrieven en advertenties, zo efficiënt en persoonlijk mogelijk uit te kunnen uitvoeren. De Warande gebruikt ook Facebook Pixel om statistieken van Facebook-advertenties te kunnen analyseren. 

Lees hier meer over het privacy- en cookiebeleid van de Warande.

cookie instellingen