‘Wild Narcissus’ wordt omschreven als “een kritische en manipulatieve solo die onze narcistische samenleving aanklaagt én viert”. Is het narcisme zo sterk aanwezig in onze maatschappij? 
Bavo Buys: “In gesprekken hoor ik vaak hoe mensen iemand anders een narcist noemen. Onder meer daaruit kwam het idee voor deze voorstelling. Het gebeurt zo vaak, en altijd met zoveel overtuiging, dat ik de indruk kreeg dat er veel narcisten zouden zijn. Maar als we praten over narcisme, hebben we het dan over de pathologie? En zo niet, waar hebben we het dan wel over? Ik vind het zelf heel narcistisch om iemand anders een narcist noemen. Vaak gaat dat om iemands ex-partner. Het begint meer en meer te lijken op: ‘Deze persoon heeft mijn grootste interesses niet als prioriteit en is bijgevolg een narcist’.”  
 
“De voorstelling is meer een poging tot pleidooi voor narcisme omdat ik het gevoel heb dat we narcismekritiek al voorbij zijn.  
Narcisme is een parodie van zichzelf geworden en ik had geen zin om een voorstelling te maken over hoe erg narcisten zijn. We weten dat.  
Het interessantste vond ik de vraag hoe het dan toch komt dat we vaak aangetrokken worden tot zo’n figuren.” 
 
Je brengt thema’s als imago en sociale media aan bod in je voorstelling. Is het nodig om het daar nu over te hebben? 
“Veel mensen denken dat de opkomst van sociale media allerlei narcisten creëert, maar dat is dus niet zo. Wel biedt die opkomst een rijke voedingsbodem voor degenen die sowieso al een aanleg voor narcisme hebben. De echo’s van onszelf op sociale media zijn afgevlakte, onsterfelijke versies van onszelf, bijna een soort goden. Sociale media zijn zogezegd onze connectie met de rest van de wereld. Maar eigenlijk zijn ze meer een connectie met een soort spiegelwereld waar we tegelijk een vergoddelijkte versie van onszelf neerzetten én ook helemaal kunnen verdwijnen in de anonimiteit.”  
 
“Sociale media worden meer en meer een portaal waardoor we de realiteit ervaren. Met de verdere ontwikkeling van artificiële intelligentie lijken ze ook meer en meer echt op de realiteit. Daarom wordt het onderscheid tussen de echte wereld en die van de sociale media belangrijker. En daarom is mijn Narcissus daar heel bewust ambigu over. ‘Wat is nu een personage en wat niet?’ Via die vraag hoop ik gedachten op te wekken over dat onderscheid.” 
 
“Wie je bent of wat je speelt is een floue grens, want ik denk dat we sowieso altijd allemaal spelen.” Dat vertelde je twee jaar geleden bij je nominatie voor de Theaterprijzen van De Acteursgilde. Op je sociale media speel je zelf met die vage grens. Hoeveel Bavo Buys zit er in Narcissus, en omgekeerd? En is dat relevant?’ 
“Er wordt vaak gezegd dat kunst ‘niets moet’, maar blijkbaar is het enige dat ze wel moet authentiek zijn. We zijn zo hongerig naar authenticiteit, dat ik daar ook wat tegenin wil gaan. Wat ik fijn vind aan theater is net dat het niet de realiteit is, het is een magische plek waar we kunnen verbeelden. Ik zou het jammer vinden om dan gewoon mijn eigen realiteit te representeren. Toch weet Narcissus dat een publiek dit wil of verwacht, dus speelt die daarmee door leugen en waarheid met elkaar te vermengen.  
Wat ik lieg, zegt misschien veel meer over mij dan zoiets willekeurigs als de waarheid, want een leugen heb ik moeten uitvinden.” 
 
Je zou kunnen zeggen dat er een maatschappelijk engagement als maker spreekt uit het feit dat je het over deze thema’s hebt. Zie jij dat ook zo? 
“Ik probeer altijd vanuit een engagement te vertrekken, ja. Alle kunst is politiek, daar geloof ik in. Dat wil niet zeggen dat alle kunst van een maatschappelijk engagement moet vertrekken: je kan het meest apolitieke stuk willen maken en net daardoor een heel sterk politiek statement maken. Dat betekent ook niet dat mijn werk per se heel politiek correct is. Narcissus is eigenlijk best problematisch, maar hun spel is hoe daarmee weg te komen. 
De kunstwereld ligt sterk onder vuur, dus in zo’n systeem werk maken betekent altijd een bepaald engagement, zeker in het gesubsidieerde kunstveld.”  
 
“Daarnaast is theater een van de laatste live media: van de speler tot het publiek, dat is heel moeilijk door AI te kapen. Ja, teksten kunnen van een chatbot komen, net als regieaanwijzingen, posters, decorontwerpen, al die dingen.  
Maar het spel tussen de speler en het publiek is zoiets menselijks, dat moeten we echt koesteren. In een digitale wereld kiezen voor een volledig analoog medium, dat vind ik zo empowerend en magisch, en ja, ook politiek.” 
 
Narcissus wil gezien worden. Wil je alter ego vooral dat mensen naar hen kijken op het podium? Of wil die eerder als persoon erkend worden door anderen? 
“Eerder dat eerste. Narcissus wil eigenlijk heel weinig van het publiek, buiten dat het er is, aandacht geeft en op het einde applaudisseert. En dat doet het publiek sowieso. Onverstoorde aandacht is heel schaars vandaag. We zijn constant verbonden met zoveel delen van de wereld. Een plek waar anderhalf uur lang collectieve aandacht gegeven wordt zonder in die onlinewereld te vertoeven,is van onschatbare waarde geworden. Daarnaar is Narcissus op zoek.” 
 
Na Elektra (in ‘Elektra Unbound’ van en met Luanda Casella) is er nu Narcissus. Wat spreekt je aan in de Griekse mythologie? 
“Ik heb daar altijd veel bewondering voor gehad. Ik kan die fascinatie proberen uit te leggen: grootse figuren, transformaties, queerness, de oorsprong van het westerse theater, … Maar uiteindelijk blijft het magische of ongrijpbare ervan mij het meest aanspreken. Mythes dienden om het ongrijpbare iets grijpbaarder te maken. “Waarom weerkaatst een stem in een grot? Door de bosnimf Echo natuurlijk!” Mij dient het vandaag op een omgekeerde manier, denk ik: het grijpbare terug magisch maken.  
In deze wereld geobsedeerd door wetenschap en pseudowetenschap kan de Griekse mythologie terug een vleugje magie brengen.” 
 
De Warande zet dit seizoen de thema’s verzet en veerkracht centraal. Zelf sprak je in een interview met De Standaard over wat je zelf kleine daden van protest noemde: een rok dragen of de hand van je lief vasthouden op straat. Hoe belangrijk is dat verzet voor jou? 
“Als ik het nieuws de laatste tijd bekijk: levensbelangrijk! Rechten die we nu hebben kunnen elk moment weggenomen worden. Het is zo makkelijk om naar de Verenigde Staten te kijken als het voorbeeld van hoe het niet te doen en onszelf dan schouderklopjes te geven dat het hier zoveel beter is. Maar als je ziet hoe snel tendensen overwaaien, durf ik niet op mijn lauweren te rusten.” 
 
Wat motiveert je om deze daden van verzet te blijven stellen? Welke energie is daarvoor nodig? 
“Het is, denk ik, eerder een bepaalde levensnoodzakelijkheid dan een motivatie. Het is niet iets dat ik wel of niet kies om te doen. Het moet, anders kan ik over een paar jaar misschien niet meer doen wat ik wil. Dat gaat niet alleen over mijn queerness, ook op vlak van mijn werk speelt dat mee. Een jonge theatermaker zijn in België is amper te vergelijken met dezelfde positie in andere landen. Ik ben nu een dikke twee jaar afgestudeerd, ik moest nog geen andere job doen en ik heb net een appartement gekocht. Dat is iets wat ik mij, zelfs tijdens de toneelschool, niet kon voorstellen. Ik heb natuurlijk het geluk dat ik vaak van het ene project in het andere rol, maar ik heb evengoed maanden waarin ik geen werk heb. Zelfs al had ik een half jaar geen enkele opdracht, dan zou ik mezelf wel boven water kunnen houden. Daarvoor ben ik zo dankbaar, maar ik besef maar al te goed dat de kans klein is dat dit mijn hele carrière zo zal blijven. Daarvoor moet ik strijden.”  
 
“Het is natuurlijk jammer dat er een strijd nodig is voor dingen zoals het feit dat ik me wil kleden hoe ik wil, mijn lief zijn hand wil vasthouden op straat en de job wil doen die ik graag doe. Maar so be it. De energie die het zou kosten om mezelf staande te houden als ik die dingen niet kon doen, is niets vergeleken met de energie die het kost om ervoor te strijden.” 
 

 
Theatermaker en acteur Bavo Buys (27) studeert in juni 2024 af aan KASK (Gent). Meteen wordt die bekroond met Playright+, een prijs voor laatstejaarsstudenten die zich bijzonder onderscheiden. Bavo speelt in Luanda Casella’s ‘Elektra Unbound’ en in de feministische komedie ‘Up Your Ass’ (Nona Demey Gallagher & Lieselot Siddiki). In hetzelfde jaar (2024) volgt een nominatie voor de Theaterprijs van De Acteursgilde in de categorie -35 jaar. Hun afstudeervoorstelling ‘Planet Winter’ is gebaseerd op de sciencefictionklassieker ‘The left hand of darkness’. 

CREDITS

concept, tekst en spel: Bavo Buys 
eindregie: Bavo Buys en Renée Goethijn 
dramaturgie: Bavo Buys en Martha Balthazar 
artistieke coach: Bavo Buys en Luanda Casella 
choreografisch advies: Bavo Buys en Maisie Woodford 
kostuums: Bavo Buys en Lena Mariën 
scenografie: Bavo Buys en Chloé Wassalin Dandre 
geluid: Bavo Buys en Robbe Embrechts 
licht & projectie: Bavo Buys en Lars Uten