Archipel Literair Festival
Maarten Inghels

Op de straat spreken we ons uit, komen we samen en eisen we ruimte op. Maar ons gedrag wordt er ook gestuurd. De tentoonstelling 'Onder de Stoep, het Strand' brengt het werk van 24 kunstenaars samen. Ze nodigen ons uit om met nieuwe ogen naar de straat te kijken. Hoe situeren ze hun werk in een expo die toont hoe we de publieke ruimte delen én ter discussie stellen? En wat is de plek en de betekenis van de straat in hun werk? Die vragen stelden we aan enkele deelnemende kunstenaars. 

Maarten Inghels 

De straat staat onder druk, alles moet proper en netjes zijn 

Hoe situeer je jouw werk in deze expo? 

Maarten Inghels: Overal in de stad hangen camera’s: privé en publiek, van de politie, maar ook gewoon aan voordeuren. ‘The invisible route is een kaart met alle cameralocaties in de stad. Je kan die gebruiken om onzichtbaar de stad te doorkruisen. In de expo hangen kaarten van Turnhout en enkele andere plekken. En je kan ook een vouwkaart afhalen in de Warande om zelf in Turnhout op pad te gaan.” 

Boomstammen verzaagde ik tot gigantische potloden. Verspreid in en rond de Warande zijn deze ‘Pencil Trees’ met gekleurde potloodlijnen met elkaar verbonden. De potloden liggen schijnbaar achtergelaten op straat, alsof een reus er net de stad mee heeft getekend.  

“De kaartenset ‘Instructies om jezelf te verliezen’ is geïnspireerd door de situationisten. Op de kaarten staan poëtische instructies die je laten verdwalen in de stad. ‘Zoek het hart van de stad en als je er geen vindt, maak er dan een: zo bedacht ik ongeveer dertig instructies. De speelkaartenset – die ik maakte samen met het Speelkaartenmuseum – nodigt je uit om het onverwachte mee te maken. We organiseren ook enkele publieksmomenten waarbij we in gesprek gaan nadat mensen met de kaarten door de stad dwaalden.”  

Wat is de plek en de betekenis van de straat in jouw werk? 

Werken op straat is heel uitdagend en inspirerend, ik doe dat vaak. Ik haal ook veel materiaal van de straat, zoals karton dat wacht op de vuilnisophaling. Recent begon ik aan een langeafstandsroute die nooit zal eindigen. Die markeer ik op straat, met eigen signalisatie. De route begint in Antwerpen en loopt nu door de polders naar Sint-Niklaas, maar ik denk eraan die door te trekken tot Turnhout.” 

“In mijn jeugd maakte de straat deel uit van de woonkamer. We hadden ons die ruimte toegeëigend, die was van ons. Vandaag zien we de straat als iets vijandigs. De straat staat ook onder druk. Alles moet proper en netjes zijn. Die dynamiek vind ik heel interessant.”  

 

Liesbeth Plettinckx en Bram van Bree (Straatwaarde) 

“In ons werk zoeken we de synergie tussen mens, stad en natuur” 

 

Hoe situeren jullie jullie werk in deze expo? 

Liesbeth Plettinckx: “Elke Belgische gemeente gebruikt eigen vuilniszakken. Dat is uniek in Europa. Die absurditeit is het uitgangspunt van ons werk, ‘Het Belgisch vuilzakken archief h.B.V.A. - Les archives des sacs-poubelle belges l.A.S.P.B. Wij werken vaak met restmateriaal of met materiaal waarmee bedrijven niks meer mee kunnen. 

Bram van Bree: “Blijkt dat één bedrijf in de Kempen 70% van alle Belgische vuilniszakken drukt. Allemaal met hun eigen kleur en sluitingssysteem. De inkomhal van de Warande willen we volgooien met vuilniszakken in allemaal verschillende kleuren en vormen, het liefst van zoveel mogelijk gemeenten.  

 

Liesbeth: “We spelen met de kleuren en de vulling, maar ook met de ruimte die we in de Warande voor handen hebben. Zelf wonen wij op de Turnhoutsebaan in Antwerpen. Op woensdagavond, wanneer het huisvuil wordt buitengezet, verandert de straat in een soort vuilnisbelt met bergen van witte en blauwe vuilniszakken. Dat beeld willen we ook in de Warande creëren.” 

 

Bram: De kern van dit werk is het verzamelen, archiveren en tonen van alle vuilniszakken in België. Dat archief kunnen we nog niet realiseren voor deze expo. Het is immers moeilijk om alle Belgische vuilniszakken te verzamelen. In de Warande realiseren we een compositiespel met de kleuren en de materialen die we voor handen hebben. We gebruiken geen extra materiaal, dat is een van onze spelregels.”  

 

Wat is de plek en de betekenis van de straat in jullie werk? 

Liesbeth: “De Turnhoutsebaan is voor ons een confronterende bron van inspiratie. Dat is gewoon onvermijdelijk. Als wij onze voordeur openen, komt een van de drukste straten in Antwerpen vrij hard in your face binnen. We hebben er een haat-liefdeverhouding mee. Enerzijds inspireert ze ons, zorgt ze voor visuele beelden, levert ze ook fysiek het materiaal waarmee we werken en geeft ze energie. En anderzijds kunnen we ons heel erg ergeren aan het sluikstort en het feit dat je de hele tijd van je sokken wordt gereden. Maar uiteindelijk missen we de stad wel als we op vakantie zijn.”   

Bram: Met Straatwaarde proberen we het potentieel, de schoonheid, de absurditeit en de mogelijkheden van de straat te onthullen. Het gaat ook over de wrijving tussen de mens die zoiets als de straat gecreëerd heeft, en de natuur. Als kunstenaars werken wij heel intuïtief. Door iets aan te brengen in de straat, kunnen we een koers veranderen of mensen op een andere manier laten kijken. Stadsplanning is een grote bron van inspiratie. Het gaat over de synergie tussen mens, stad en natuur.  

Liesbeth: Ik denk dat ons werk ook een manier van overleven is. Het is een soort copingmechanisme, een manier om met de stad om te gaan. 

  

Ayrton Eblé 

“Wat is vandalisme en wat is een artistieke interventie?”  

Hoe situeer je jouw werk in deze expo? 

Ayrton Eblé: Voor Zwart Zaad (conversation piece) paste ik een parkbank licht aan. Het publiek wordt uitgenodigd om er tijdens de tentoonstelling samen plaats te nemen en zonnebloempitjes te eten. De schillen van deze pitjes horen de bezoekers op de vloer uit te spugen. Zo leveren ze collectief een bijdrage aan deze installatie. Gaandeweg groeit de hoeveelheid schillen op de grond en ontstaat er een spoor van gesprekken die op de parkbank werden gevoerd. 

 

Verder toon ik twee neonwerken. Bij een werk in de Schouwburg  gebaseerd op een graffititag – is de naam van de schrijver weggelaten, zodat enkel de woorden was here overblijven. Het is een ode aan de mensen die er passeren en aan de architecturale vergankelijkheid van de plek waarop het wordt geplaatst. In de Warande blijft het permanent, net zoals in Tarmac in Meerhout. Zo groeit dit werk stilletjes aan uit tot een eigen neontag.” 

 

“Buiten de Warande toon ik een nieuw neonwerk dat inspiratie put uit het wapenschild van Turnhout, waarop een hert is afgebeeld. Turnhout was vroeger voor een groot deel jachtgebied rond een kasteel. Dat koppel ik aan onze universele evolutionaire oorsprong als jager-verzamelaar. Mijn ontwerp zet een schildering van een hert uit de grotten van Lascaux om tot neonwerk. 

 

“Tijdens de opening van de expo plan ik ook nog een actie. Ik haal daarvoor een fenomeen van de straat naar binnen. Veel kan ik er nog niet over zeggen, maar denk aan brandend rubber, rook en ronkende motoren.” 

 

Wat is de plek en de betekenis van de straat in jouw werk? 

Mijn werk verhoudt zich áltijd tot de publieke ruimte. Voor de onderwerpen van mijn schilderijen put ik uit mijn fotografisch archief. In mijn neonwerk blik ik terug op de oorsprong en het historische belang van graffiti. Centraal in mijn werk staan vragen over het eigendom en de grenzen van de publieke ruimte. Wat is bijvoorbeeld de dunne grens tussen wat als vandalisme wordt beschouwd en wat als artistieke of expressieve interventie? 

 

Door gevallen te bestuderen waarin de openbare ruimte wordt veranderd, onderzoek ik hoe deze acties traditionele opvattingen over eigendom en controle uitdagen. Zijn het louter daden van vandalisme, of vertegenwoordigen ze een vorm van verzet of herovering? 

werk van Ria Pacquee

Ria Pacquée 

“De straat is mijn natuurlijke habitat” 
 
Hoe situeer je jouw werk in deze expo? 

Ria Pacquée: “Als toeschouwer in de publieke ruimte zoek ik het poëtische in het alledaagse. In de tentoonstelling wordt deze rol overgenomen door de bezoeker. Die ervaart vertrouwde, ogenschijnlijk banale beelden in een nieuwe context en gaat daardoor mogelijk anders naar de werkelijkheid kijken.” 
  
“Ik presenteer drie werken in de expo. Al jaren registreer ik geluiden op markten in binnen- en buitenland. ‘Market Murmurs’ is dus een werk in ontwikkeling. ‘Streetrambling’ toont foto’s die ik op straat maakte op boodschappentrolleys. En ten slotte toon ik met ‘My hand holds a stone’ een tekstwerk”: 
Picking up stones 
My hand holds a stone 
A stone as a weapon 
A stone to break things 
A stone for protest 
A stone as a god 
A stone for a house 
A stone to kiss 
A stone makes mountains 
A stone to repair 
A stone statue 
Words inscribed on stones for blessings 
Kidney stones 
The Philosopher’s stone 
The Rosetta Stone 
 

Wat is de plek en de betekenis van de straat in jouw werk? 

“Als toeschouwer van het openbare leven én deelnemer aan mijn eigen performance is de straat mijn domein: een levendige omgeving waarin ik ronddwaal en op discrete 
wijze gebeurtenissen vastleg met foto, video en geluid. Terugkerende thema’s in mijn werk zijn rituelen, de onzinnigheid én betekenis van religie, het anonieme dwalen door de stad en het verzamelen van bijbehorende geluiden en beelden. Door details uit hun alledaagse context te lichten, herschept mijn werk de werkelijkheid en eigent het zich die opnieuw toe.” 
 
“De straat is zowel een inspiratiebron als de plek waar ik het liefste vertoef. Ik werk niet in een studio, maar wil op straat al die geuren, kleuren en geluiden in mij opnemen en er iets anders van te maken. Voor mij is de straat een heel natuurlijke habitat.” 

wachtlijst

mijn wenslijstje

Toegevoegd:

naar mijn wenslijstje

Inschrijven voor onze nieuwsbrief.