Gilles Pollak en Sarah Bracke over verzet en veerkracht: “Hoop geven is ook een vorm van verzet”
Waarom voelt de Warande de noodzaak om met dit thema aan de slag te gaan?
Sarah Bracke: “Verzet en veerkracht zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden: veerkracht zit in verzet, verzet zit in veerkracht. Ik zie ze als een spectrum. We geven ruimte en we nemen ruimte, vanuit een zachtheid of net vanop de barricade. Wat zich in het donker of de marge afspeelt, geven we zichtbaarheid, om er de schoonheid van in te zien. Maar ook wat net heel intiem of warm is, lichten we graag uit.”
Verzet en veerkracht zijn zeker vandaag geen vrijblijvende thema's. Wil de Warande hiermee ook een positie innemen?
Sarah: “De Warande staat als een vuurtoren in de stad en werkt samen met allerlei partners die de humuslaag van de regio beantwoorden of bevragen. Hierdoor kunnen we niet anders dan deze thema’s aan te kaarten. Zeker omdat kunst net een middel kan zijn om iets zichtbaar te maken, om meerstemmigheid te brengen of net om te troosten. Kunst kan out of the box met creatieve oplossingen komen, maar ook manieren aanreiken om iets aan te kaarten of om mensen te verbinden zonder oplossingen te bieden.”
Wat betekenen verzet en veerkracht voor jullie persoonlijk?
Sarah: “Kunst kan een spiegel bieden voor wat leeft en daarmee reactie teweegbrengen. Kunst is een trigger, iets dat tijd en ruimte kan overstijgen. Veerkracht en verzet zijn inherent aan de kunst en het mens-zijn.”
Gilles Pollak: “Verzet klinkt zo heftig, terwijl ik denk dat het heel logisch is. Kijk naar wat er nu aan de hand is in de wereld: het zit gewoon in je natuur om daar tegenin te gaan. Veerkracht doet mij denken aan de hele tijd blijven doorgaan. Ook al lukt het niet of luistert er niemand, toch blijf je gaan voor wat je echt heel belangrijk vindt.”
Sarah: “Blijven volhouden, hoop geven en strijden is ook een vorm van verzet.”
Gilles, verzet tegen de gebaande manier van werken in de theaterwereld zit in het DNA van Camping Sunset. Zit het ook in de voorstelling die jullie in Turnhout creëren in april 2027?
Gilles: “Camping Sunset is ontstaan vanuit een verzet tegen de geplogenheden in de kunstenwereld. In 2019 waren we net afgestudeerde theatermakers die samen voorstellingen wilden maken en veel wilden spelen met een grote groep. Financieel en praktisch kan dat eigenlijk niet. Daarom repeteren we heel kort, om daarna langer te spelen. Zo blijven we aan een voorstelling werken, ook tijdens het spelen. De toeschouwer mag op verschillende dagen terugkeren. De voorstelling is nooit af. Zelfs de laatste dag kunnen we nog scènes van plaats wisselen en het licht, de muziek of de kostuums veranderen. Zo blijven we onszelf bevragen. In plaats van altijd meer en steeds grootser kijken we terug naar beneden: wat willen we echt bereiken als wij een voorstelling maken? Het is nog vroeg om al veel te vertellen over ‘Camping Sunset goes Underground’, de werktitel van de voorstelling die we in Turnhout maken. Maar zonder heel letterlijk te zeggen dat we ons gaan verzetten, zit het thema zeker in deze voorstelling.”
Je komt ook met je solovoorstelling 'lightparticles inc.' naar de Warande. Daarin zoek je naar een theater van licht. Waarom is licht in theater voor jou meer dan een ondersteunend element?
Gilles: “Doorgaans worden lampen heel functioneel gebruikt om iets te belichten. Hun eigen verhaal blijft onderbelicht. Ik vind dat jammer. Daarom bracht ik verschillende lampen bij elkaar. De voorstelling brengt vanuit de schoonheid van het licht een soort verwondering. ‘lightparticles inc.’ bestaat uit mij en uit lampen. (lacht) En uit het publiek en de ruimte, die is ook heel bepalend. Ik speel altijd op iets gekkere plekken. Iedere locatie voegt zoveel dingen toe. Ook waar bijna geen magie bestaat, kan je schoonheid en illusies creëren.”
Sarah: “In Turnhout speelt de voorstelling ondergronds. Kelders zijn plekken die je niet ziet, vaak wat schmütziger, vol rommel of met verborgen schatten. Er zit echt veel onder de grond wat niemand weet of wat niemand ziet, maar wat zo'n schoonheid in zich meedraagt.”
Gilles: “De voorstelling is ook een ode aan de locatie. Het is mooi om te spelen op plekken waar anders nooit een voorstelling staat. 'lightparticles inc.’ is een verzet van vertragen en niet meegaan in de ratrace. Ik reis met mijn lampen met de trein naar iedere speelplek. Dat is niet de makkelijkste manier, maar het is echt een verzet om op een langzame en veel duurzamere manier met de trein te reizen naar speelplekken. Door al een dag op voorhand ergens toe te komen, bouw ik meer een band op met die plek.”
Sarah, hoe ga je als programmator in dialoog met kunstenaars en artiesten over verzet en veerkracht?
Sarah: “Over disciplines heen zijn we gericht kunstenaars gaan aanspreken. We zochten ook naar passende locaties of sferen. Aan Camping Sunset vroegen we om op maat te werken. Door hen carte blanche te geven, ontdekken we welke connotaties of associaties kunstenaars maken bij dit thema. Op dezelfde manier werken we met huisartiesten Adriaan Severins en Comp. Marius, met wie we nu een duurzaam parcours uitbouwen. Ze hebben verzet en veerkracht echt in hun werkwijze geïncorporeerd. Zo krijg je een specifieke dialoog tussen kunstenaar, publiek en kunstinstellingen.”
Wat brengen verzet en veerkracht dit seizoen nog teweeg in de Warande?
Sarah: “Zowel verrassing als verbinding. Meerstemmigheid die zeemzoet is of net heel schurend kan zijn. Dat zit ook echt in het DNA van de Warande: met de klok mee en tegendraads. En het wordt een seizoen met veel verrassingen: andere manieren van kijken, veel belevingen. In het voorjaar zijn de locatieprojecten ‘Uit het Donker’ en ‘Onder de Grond’ daar voorbeelden van. Al moet je ook zeker de agenda in het oog houden voor andere voorstellingen en shows die we doorheen het seizoen nog bekendmaken. Kortom, ik hoop dat verzet en veerkracht heel voelbaar worden in alles wat we doen: publiekswerking, programmatie, hoe het huis aanvoelt als je binnenstapt.”
Gilles: “Het is goed dat mensen na een voorstelling anders gaan kijken naar dingen die dagelijks gebeuren. Of dat ze even door elkaar worden geschud. Ik denk dat verzet en veerkracht op dat vlak heel wat kunnen teweegbrengen.”
